LACJUM

Co zobaczyć

Poznawanie i odkrywanie Lacjum można przyrównać do lektury książki historycznej: każda strona jest połączona z drugą serią wydarzeń, które pozostawiły swój ślad na tym pięknym terytorium. Taki jest Rzym, „wieczne miasto”: zbiór śladów, za którymi należy podążać, aby odtworzyć historię naszych przodków.

Najpierw zatrzymajmy się zatem w samym sercu Rzymu, w majestatycznym Koloseum, znanym również jako „amfiteatr Flawiusza”, gdzie odbywały się pokazy cyrkowe i walki gladiatorów. Via dei Fori Imperiali, która zaczyna się od Koloseum, prowadzi wzdłuż szlaku archeologicznego z prawdziwego zdarzenia, unikalnego kompleksu świątyń, bazylik, budynków publicznych i sakralnych zanurzonych w zieleni, którego sercem jest Forum Romanum.

Znaleziska archeologiczne i dzieła o nieocenionej wartości, znalezione podczas wykopalisk, przechowywane zostają głównie w Muzeach Kapitolińskich, na Kapitolu, który był wzgórzem starożytnego miasta. Niedaleko znajduje się Teatr Marcello i słynne Usta Prawdy, marmurowa rzeźba tuż za kościołem Santa Maria in Cosmedin, która przedstawia twarz fauna: twarz, która według legendy połknęłaby rękę tych, którzy kłamią.

Wizytę w stolicy kontynuujemy wzdłuż Tybru, aż do Castel Sant’Angelo (Zamku Świętego Anioła), mauzoleum cesarza Hadriana, miejsca schronienia dla papieży, służącego również jako więzienie. Obowiązkowym przystankiem jest Watykan, siedziba Państwa Papieskiego, ze słynnym Placem św. Piotra i wspaniałą kaplicą Sykstyńską, gdzie możemy podziwiać „Sąd Ostateczny”, szesnastowieczne arcydzieło Michała Anioła.

Rzym to również siedziba głównych instytucji kraju. Nie można też zapomnieć o pałacach, bazylikach i placach, takich jak Plac Hiszpański (Piazza di Spagna), ze słynnymi Schodami Hiszpańskimi (Scalinata di Trinitá dei Monti), Piazza Farnese i Piazza Navona z Fontanną Czterech Rzek Berniniego, nie wspominając już o XVIII-wiecznej fontannie Trevi, do której turyści wrzucają monetę, wyrażając w ten sposób swojej pragnienie powrotu do wiecznego miasta.

W pobliżu Rzymu znajdują się Castelli Romani będące atrakcją dla tych, którzy kochają beztroskie wycieczki w poszukiwania orzeźwiającego schronienia podczas gorących letnich nocy. Z kolei Ostia, oprócz tego, że jest znanym nadmorskim kurortem na wybrzeżu Lacjum, zachęca do odwiedzenia ze względu na wykopaliska Ostia antica, będące jednym z najlepszych przykładów rzymskich miast, które przetrwały do dziś.

Około 40 km od Rzymu, znajduje się Tivoli, które zdecydowanie warto odwiedzić ze względu na dwie piękne wille, Villa Adriana i Villa d’Este, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Przyjemne niespodzianki czekają na nas także w innych prowincjach Lacjum. Ważnym ośrodkiem miejskim od zamierzchłych czasów jest Rieti, bogate w świadectwo czasów rzymskich i średniowiecza, okresu, w którym miasto było wolną gminą, a następnie siedzibą papieży. Latina i jej prowincja oferują z kolei piękne plaże z widokiem na Morze Tyrreńskie, a także malownicze wioski i przyrodę Parku Narodowego Circeo. Mnóstwo zieleni i urzekające średniowieczne wioski charakteryzują krajobraz prowincji Tuscia i jej stolicy: oazy dobrego jedzenia i relaksu, w otoczeniu dziedzictwa Etrusków i via Francigena. Ciociaria natomiast wraz z jej stolicą oferują zwiedzającym piękne krajobrazy oraz zanurzone w zieleni i pozostałościach po dawnych epokach malownicze wioski.

Co zjeść

Kuchnia Lacjum jest bardzo mocno związana z ziemią i składa się z intensywnych i głębokich smaków, z prostych i naturalnych potraw. Odkrywanie tej kuchni jest radością dla podniebienia: pierwsze dania na bazie gnocchi, spaghetti all’Amatriciana, wzmocnione smakiem policzka wieprzowego (guanciale) i sera pecorino, spaghetti alla Carbonara, z jajkiem, pecorino i boczkiem oraz rigatoni alla pajata, to tylko niektóre z przykładów.

Kolejne potrawy to dania główne na bazie jagnięciny i warzyw, trippa trasteverina (flaki), coda alla vaccinara i saltimbocca alla romana, prawdziwa esencja lokalnej kuchni, której można spróbować w jednej z wielu tawern w regionie. Wśród sztandarowych dań regionu Lacjum znajdują się również rzymskie karczochy, którym poświęcone są różne festyny i święta, porchetta, w tym bardzo dobrze znana ta z Castelli Romani, czarne oliwki z Gaety, oliwa z oliwek z Sabiny i kasztany z gór Monti Cimini.

W Lacjum istnieje wiele win Doc, które towarzyszą smacznym daniom tradycyjnej kuchni. Wśród tych win wspomnieć należy takie jak Aprilia, Aleatico di Gradoli, wina z Castelli Romani i Colli Albani oraz Montefiascone Est! Est! Est! Est!!, które zawdzięcza swoją nazwę historii przekazywanej od wieków. Wieść niesie, że opat, podczas swoich podróży, zlecił słudze, aby ten polecił mu tawernę z najlepszym winem, umieszczając słowo Wschód na ścianach budynku. W tawernach Montefiascone, zadziwiony wspaniałością oferowanego wina, sługa napisał Est, Est, Est (aż 3 razy), aby podkreślić doskonałą jakość serwowanego napoju.

Informacje

Kolebką zachodniej cywilizacji i kultury chrześcijańskiej, legend i historii, antycznych dróg i zielonych wzgórz jest Lacjum, region środkowych Włoch leżący nad Morzem Tyrreńskim, poprzecinany nurtem Tybru, o ukształtowaniu głównie pagórkowatym i górskim oraz równinnym w pobliżu wybrzeża.

Region oferuje krajobrazy, które kontrastują ze sobą i wzajemnie się uzupełniają, nienaruszone naturalne środowisko i spektakularne horyzonty zamknięte pomiędzy miastami. Goście mogą wejść do prawdziwego raju o nadzwyczajnym uroku nawet w obrębie murów miejskich: przykład stanowi Villa Borghese w Rzymie, stolicy Włoch, najsłynniejszy park miejski, gdzie można zarówno spacerować jak również poruszać się na rowerze. Willa jest również bardzo interesująca z uwagi na możliwość odwiedzenia Galerii Borghese i jej arcydzieł.

Lacjum jest również regionem uzdrowiskowym, którego historia wiąże się z licznymi źródłami wody leczniczej, które w antycznym Rzymie przeżyły niezwykły rozkwit, zarówno w czasach republikańskich, jak i imperialnych. Rzymianie zbudowali wystawne łaźnie termalne, a ich spektakularne świadectwa rozsiane są po całym terytorium, takie jak na przykład Termy Karakalli w samym sercu Rzymu.

Tivoli jest kolejnym miastem uzdrowiskowym, ale jego nazwa związana jest głównie z artystycznym pięknem, którego strzeże. Swoją sławę zawdzięcza monumentalnym willom: Villa D’Este, charakteryzującej się pięknymi fontannami, ogrodami i pałacem, wspaniałością okresu renesansu oraz Villa Adriana, rezydencja cesarza Hadriana. Obie wille zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Dla tych, którzy wolą morze, region oferuje autentyczne perły, takie jak Gaeta, Sabaudia, San Felice Circeo, Sperlonga i Isole Pontine, z Ponzą, Ventotene a Palmarola, podczas gdy miłośnicy jezior nie będą mogli nie wybrać się na wycieczkę nad Bracciano, gdzie znajduje się urzekające, rozległe jezioro otoczone intensywną zielenią okolicznej przyrody, z imponującym zamkiem Odescalchi pośrodku.

Spacerując po średniowiecznych uliczkach wiosek leżących nieopodal brzegów jeziora, można dostrzec, jak bardzo miejsca te są związane nie tylko z Imperium Rzymskim, ale także z różnymi epokami i cywilizacjami.

Przykładem jest jezioro Bolsena, w regionie Viterbo, największe o pochodzeniu wulkanicznym w Europie, z którego wyłaniają się dwie wyspy, Bisentina i Martana, łączące w sobie urok otaczającej je przyrody i piękne widoki z historią ze śladami pozostawionymi przez Etrusków i Rzymian oraz kolejnych okresów historycznych.

Wreszcie, miłośnicy gór, którzy przyjadą do Lacjum nie zawiodą się z całą pewnością, jako że znajdą tu doskonałe ośrodki narciarskie, takie jak Terminillo, Livata i Campo Staffi. Ze zwiedzania tego regionu pozostaną nam w pamięci wspomnienia o wyjątkowych miejscach, intensywne doznania, ale także wyraźne poczucie nieubłaganego upływu czasu, który motywuje do działania zawsze i wszędzie, tak jak czynili nasi przodkowie, rzucając wyzwanie wiekom i pozostawiając nam swoje świadectwo.

Prowincje to: Rzym (stolica), Frosinone, Latina, Rieti, Viterbo.

Co robić

Terytorium Lacjum obdarzone jest nie tylko niezwykłym dziedzictwem kulturowym, ale również bogactwami naturalistycznymi, które są prawdziwymi pomnikami przyrody. Świadczą o tym parki i rezerwaty przyrody, od Parku Narodowego Circeo po Regionalny Park Krajobrazowy Castelli Romani, od pomnika przyrody Ogrodu Nimfy po Regionalny Park Krajobrazowy Appia Antica.

Są to szlaki krajobrazowe, mające na celu odkrycie zanurzonej w naturze starożytności z określonymi ścieżkami edukacyjnymi. Miłośnicy obserwacji ptaków otrzymają niepowtarzalną okazję podziwiania w części z tych parków wielu gatunków ptaków obecnych tu przez cały rok. W regionalnym parku przyrodniczym Bracciano-Martignano atrakcją dla żeglarzy i kajakarzy są dwa jeziora o tej samej nazwie, podczas gdy dla tych, którzy wolą morze, archipelag Ponzy oferuje nurkom piękne dna morskie, bogate w faunę i florę.

Uzdrowiska są atrakcją dla tych, którzy szukają relaksu i ukojenia w zabiegach kosmetycznych. Fiuggi, Tivoli, Viterbo, to tylko niektóre z nich. Łączą one urok dawnych epok z dbaniem o swoje ciało, a to wszystko w odpowiednio wyposażonych i nowoczesnych ośrodkach. Dla miłośników gór, oprócz znanych ośrodków narciarskich, takich jak Terminillo, Leonessa, Arcinazzo, góry Lacjum oferują możliwości uprawiania turystyki rowerowej, górskiej i pieszej.

Co w takim razie zobaczyć w samym Rzymie? Jako stolica, miasto oferuje wszelkiego rodzaju rozrywki, nie wspominając o znanych artystycznych dziełach, które je charakteryzują, a także wszystkie kulturalne i literackie wystawy, wydarzenia oraz festiwale, w których można uczestniczyć przez cały rok. Szczególnym miejscem na spacer jest tak zwany „czworokąt rzymskich zakupów” – Via dei Condotti, Via Frattina, Via Borgognona i Via Margutta – który oferuje to, co najlepsze w modzie „made in Italy” i nie tylko, a wszystko to umieszczono w zabytkowych budynkach i niezrównanej scenerii, takich jak Schody Hiszpańskie (Scalinata di Trinitá dei Monti).

Literackie kawiarnie i aperitify, którymi można się delektować na malowniczych placach starego miasta, dają możliwość zobaczenia i poznania tego miasta. Jak możemy nie pamiętać o salonie z „Dolce Vita” Felliniego, Via Veneto? Ulica ta stanowi symbol historycznej epoki, z modnymi kawiarniami i restauracjami, oczaruje z pewnością każdego gościa. Ale Rzym oferuje wiele więcej i musi być odkrywany stopniowo w każdym swoim najbardziej ukrytym zakątku, który nagradza zawsze ciekawymi niespodziankami, takimi jak chociażby fakt, że zaglądając przez otwór zamka jednej z bram, możemy dostrzec wspaniałość Kopuły Świętego Piotra.